{"id":129724,"date":"2021-01-22T09:40:12","date_gmt":"2021-01-22T14:40:12","guid":{"rendered":"https:\/\/insightcrime.org\/?p=129724"},"modified":"2023-04-24T16:45:25","modified_gmt":"2023-04-24T21:45:25","slug":"zacapa-guatemala","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/noticias-crimen-organizado-guatemala\/zacapa-guatemala\/","title":{"rendered":"Zacapa, Guatemala"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span data-contrast=\"auto\">En el departamento de Zacapa, que durante mucho tiempo ha sido un punto de tr\u00e1nsito de la coca\u00edna y la marihuana que van en direcci\u00f3n a M\u00e9xico y Estados Unidos, los narcotraficantes ejercen mucha influencia.&nbsp;<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span data-contrast=\"auto\">Los traficantes de drogas&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">se aprovechan de<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;la pobreza generalizada y&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">del desempleo<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">para reclutar a distribuidores locales,<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">asesinos<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">y cultivadores de marihuana,&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">y a menudo se ganan<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;el apoyo de las comunidades.<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Los&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">dineros de la droga<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;se utilizan en parte para cooptar a<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">los gobiernos<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">municipales e influir<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;en<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;las campa\u00f1as electorales locales y&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">en&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">los&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">nombramientos pol\u00edticos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span data-contrast=\"auto\">Los&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">poderosos&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">clanes de&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">la droga,<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">que han existido durante mucho ti<\/span><span data-contrast=\"auto\">empo,&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">como la familia Lorenzana,<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">entre otros, siguen siendo actores importantes en el tr\u00e1nsito de drogas, y las&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">violentas&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">disputas entre estos grupos son el principal&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">generador de<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;homicidios. En algunas \u00e1reas, los grupos supuestamente&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">han incursionado<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;en la producci\u00f3n de marihuana.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span data-contrast=\"auto\">E<\/span><span data-contrast=\"auto\">n e<\/span><span data-contrast=\"auto\">l departamento&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">hay adem\u00e1s una<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;industria&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de miner\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;ilegal de jade bien establecida<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">en la cual se cree que hay involucrados<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;funcionarios pol\u00edticos&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">del nivel nacional<\/span><span data-contrast=\"auto\">, empresarios taiwaneses y posiblemente narcotraficantes.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\"><br>\n<\/span><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter is-resized\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/es.insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa-Guatemala-Perfil-departamental-map-Esp-InSight-Crime-Ene-2021.jpg?resize=1300%2C1300&#038;quality=100&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-130439\" height=\"1300\" width=\"1300\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa-Guatemala-Perfil-departamental-map-Esp-InSight-Crime-Ene-2021.jpg?w=1300&amp;quality=100&amp;ssl=1 1300w, https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa-Guatemala-Perfil-departamental-map-Esp-InSight-Crime-Ene-2021.jpg?resize=150%2C150&amp;quality=100&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa-Guatemala-Perfil-departamental-map-Esp-InSight-Crime-Ene-2021.jpg?resize=300%2C300&amp;quality=100&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa-Guatemala-Perfil-departamental-map-Esp-InSight-Crime-Ene-2021.jpg?resize=768%2C768&amp;quality=100&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa-Guatemala-Perfil-departamental-map-Esp-InSight-Crime-Ene-2021.jpg?resize=1024%2C1024&amp;quality=100&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa-Guatemala-Perfil-departamental-map-Esp-InSight-Crime-Ene-2021.jpg?resize=696%2C696&amp;quality=100&amp;ssl=1 696w, https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa-Guatemala-Perfil-departamental-map-Esp-InSight-Crime-Ene-2021.jpg?resize=1068%2C1068&amp;quality=100&amp;ssl=1 1068w, https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa-Guatemala-Perfil-departamental-map-Esp-InSight-Crime-Ene-2021.jpg?resize=420%2C420&amp;quality=100&amp;ssl=1 420w, https:\/\/i0.wp.com\/es.insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa-Guatemala-Perfil-departamental-map-Esp-InSight-Crime-Ene-2021.jpg?w=370&amp;quality=100&amp;ssl=1 370w, https:\/\/i0.wp.com\/es.insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa-Guatemala-Perfil-departamental-map-Esp-InSight-Crime-Ene-2021.jpg?w=400&amp;quality=100&amp;ssl=1 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span data-contrast=\"auto\">Actores criminales<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Lorenzanas:<\/strong><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Los<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Lorenzanas han sido<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;uno<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;de<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">los clanes de narcotr\u00e1fico<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;m\u00e1s importantes<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Guatemala.<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;Con su centro de operaciones<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;en<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Zacapa, en los municipios de <\/span><span data-contrast=\"auto\">Huit\u00e9<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">y Caba\u00f1as, el grupo ha<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;coordinado&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">los&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">cargamentos<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;transnacionales&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;coca\u00edna a trav\u00e9s de Guatemala durante&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">m\u00e1s de<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;dos<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;d\u00e9cadas.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span data-contrast=\"none\">El patriarca del grupo, Waldemar Lorenzana, fue<\/span><span data-contrast=\"none\">&nbsp;<\/span><a href=\"https:\/\/insightcrime.org\/news\/analysis\/guatemalan-drug-kingpin-arrested-with-us-assistance\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span data-contrast=\"none\">arrestado<\/span><\/a><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"none\">en 2008&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"none\">inicialmente, y<\/span><span data-contrast=\"none\">&nbsp;de nuevo en<\/span><span data-contrast=\"none\">&nbsp;2011.&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"none\">Luego<\/span><span data-contrast=\"none\">, \u00e9l y dos de sus hijos fueron<\/span><span data-contrast=\"none\">&nbsp;<\/span><a href=\"https:\/\/es.insightcrime.org\/noticias\/noticias-del-dia\/lorenzana-el-patriarca-del-hampa-de-guatemala-es-extraditado-a-estados-unidos\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span data-contrast=\"none\">extraditados<\/span><\/a><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"none\">a Estados Unidos, en 2014 y 2015.<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">A pesar<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">del arresto de los&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">l\u00edderes,<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">otros&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">hijos<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;y familiares de<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Waldemar<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">tomaron el control del negocio en Zacapa<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">y el clan&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">contin\u00faa<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;siendo uno de los principales protagonistas&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">d<\/span><span data-contrast=\"auto\">el narcotr\u00e1fico&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">en<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;la frontera entre Guatemala y Honduras, aunque su poder ha disminuido con el surgimiento de clanes narcotraficantes rivales. Uno de los hijos de Waldemar, Haroldo Jerem\u00edas&nbsp;Lorenzana, fue&nbsp;<a href=\"https:\/\/elperiodico.com.gt\/nacionales\/2019\/11\/15\/capturan-a-integrante-del-clan-lorenzana\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">detenido<\/a>&nbsp;en Zacapa el 15 de noviembre 2019,&nbsp;m\u00e1s de diez a\u00f1os&nbsp;despu\u00e9s de que se hubiera emitido una orden de arresto.&nbsp;<\/span><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span data-contrast=\"auto\">Econom\u00edas criminales<\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span data-contrast=\"auto\"><strong>Tr\u00e1fico de armas:<\/strong> Los&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">habitantes<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;de Zacapa&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">pueden acceder f\u00e1cilmente&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">a armas de fuego peque\u00f1as<\/span><span data-contrast=\"auto\">, que obtienen en<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;concesionarios de armas legales, y<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">pueden&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">llevar sus armas&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">abiertamente<\/span><span data-contrast=\"auto\">. No obstante, la presencia de&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">grandes<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;grupos de narcotr\u00e1fico y la posici\u00f3n del departamento&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">en<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;una importante ruta de contrabando<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">parece haber tra\u00eddo consigo<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;el flujo<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;de armas<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;il\u00edcitas.<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">La polic\u00eda de Zacapa ha incautado&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">diversas armas de&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">fuego, incluyendo un<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><a href=\"http:\/\/www.elpuertoinforma.com\/nacionales\/zacapa\/mujer-es-capturada-por-llevar-fuslles-granadasy-munlclones-en-litegua\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span data-contrast=\"none\">arsenal<\/span><\/a><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de rifles, granadas y pistolas<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">en 2019<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">que&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">iba con destino<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;a&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Ciudad&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de Guatemala.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span data-contrast=\"auto\"><strong>Coca\u00edna:<\/strong>&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Durante varias d\u00e9cadas, en&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Zacapa ha&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">habido un mercado de coca\u00edna<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;dominado por poderosas familias&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">narcotraficantes&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">que disfrutan de un control territorial y pol\u00edtico casi total en el departamento.&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Dado que han cooptado<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">al gobierno local<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">y&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">obtenido<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;el apoyo de las comunidades, estos grupos&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">logran traficar<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;grandes cantidades de coca\u00edna&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">por el<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;departamento<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;con&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">casi&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">ninguna<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;interferencia estatal,&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">lo que les permite generar<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;cientos de millones de d\u00f3lares.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span data-contrast=\"auto\"><strong>Cannabis:<\/strong>&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">En Zacapa hay una clara<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;evidencia de la producci\u00f3n y el consumo de cannabis. Los grupos transnacionales de narcotr\u00e1fico supuestamente controlan el cultivo de marihuana en las zonas rurales, con lo que generan oportunidades de trabajo para los agricultores y los&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">habitantes<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de zonas&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">rurales pobres. Sin embargo,&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">esta<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;econom\u00eda criminal no es&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">extensiva<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;en comparaci\u00f3n con otras drogas,&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">sobre todo la coca\u00edna<\/span><span data-contrast=\"auto\">. Los intentos de los grupos&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">narcotraficantes de incursionar<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;en el comercio&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de marihuana&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">se pueden entender<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;como un medio para afirmar su dominio territorial en el departamento.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Delitos&nbsp;<\/strong><span data-contrast=\"none\"><strong>ambientales:<\/strong> La principal amenaza en t\u00e9rminos de delitos ambientales en Zacapa parece ser la tala ilegal en la cordillera de Granadillas,&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"none\">cuyas comunidades<\/span><span data-contrast=\"none\">&nbsp;han presentado varias denuncias contra supuestos madereros&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"none\">ilegales<\/span><span data-contrast=\"none\">.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">La polic\u00eda local supuestamente ha ayudado a proteger los camiones que transportan madera y ha ido tras quienes se oponen a la tala ilegal. Sin embargo, esta&nbsp;econom\u00eda criminal no parece estar entre las&nbsp;m\u00e1s&nbsp;lucrativas de Zacapa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span data-contrast=\"auto\"><strong>Hero\u00edna (opi\u00e1ceos):<\/strong> No hay signos de producci\u00f3n o consumo de hero\u00edna en Zacapa.&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">E<\/span><span data-contrast=\"auto\">n 2018<\/span><span data-contrast=\"auto\">, la&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">polic\u00eda&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">incaut<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;solamente<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;3<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;kilogramos de<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">hero\u00edna, lo que&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">indica que por el departamento se trafican&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">peque\u00f1as cantidades de la droga. En los \u00faltimos a\u00f1os, los principales grupos de narcotr\u00e1fico han utilizado&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">a&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Zacapa como punto de tr\u00e1nsito para los&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">cargamentos<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;de hero\u00edna. Aunque algunos de estos grupos siguen activos en el tr\u00e1fico de narc\u00f3ticos, no hay indicios de&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">que&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">actualmente&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">el tr\u00e1fico de hero\u00edna<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;genere<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;ingresos significativos para&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">ning\u00fan<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;actor criminal en&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">el departamento<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span data-contrast=\"auto\"><strong>Trata de personas:<\/strong>&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Si bien hay pocos casos reportados de trata de personas en<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;el<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;departamento,<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">hay<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">se\u00f1ales<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;de<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;que<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;los<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;grupos criminales<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">generan<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;ciertos<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">ingresos a trav\u00e9s de la explotaci\u00f3n sexual y laboral. En 2019, cuatro posibles v\u00edctimas de trata de personas fueron identificadas por las autoridades guatemalte<\/span><span data-contrast=\"auto\">c<\/span><span data-contrast=\"auto\">as<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">en Zacapa.&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Los bares del<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;departamento&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">han&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">sido&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">inspeccionado<\/span><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;para verificar los informes de trata de personas.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Tr\u00e1fico de personas<\/strong><span data-contrast=\"auto\"><strong>:<\/strong>&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Cerca<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;de 650 migrantes guatemaltecos fueron&nbsp;<\/span><a href=\"https:\/\/igm.gob.gt\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/INFORME-ESTAD%c3%8dSTICO-CUANTITATIVO-ANUAL-GUATEMALTECOS-DEPORTADOS-2019.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span data-contrast=\"none\">devueltos<\/span><\/a><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;de Estados Unidos<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;a Zacapa en 2019,&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">lo que representa solo&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">un porcentaje de&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">todos los que iniciaron el viaje<\/span><span data-contrast=\"auto\">. Esta es una cifra bastante baja en comparaci\u00f3n con otros departamentos, pero&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">indica<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;que Zacapa es un \u00e1rea de reclutamiento&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">las&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">redes de&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">tr\u00e1fico<\/span><span data-contrast=\"auto\">.&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">La detenci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;de migrantes indocumentados extranjeros en Zacapa&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">indica<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;que el departamento es tambi\u00e9n un punto de tr\u00e1nsito en&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">la&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">ruta&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">hacia<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;Estados Unidos.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sin embargo,&nbsp;<span data-contrast=\"auto\">el hecho&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">que no existe un cruce<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;fronterizo oficial en&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">el<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;departamento<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;puede significar que<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;all\u00ed<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">hay&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">menos&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">tr\u00e1nsito de&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">migrantes<\/span><span data-contrast=\"auto\">,&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">en comparaci\u00f3n con otros departamentos fronterizos guatemaltecos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Recursos&nbsp;minerales<\/strong><span data-contrast=\"auto\"><strong>:<\/strong>&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">En&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Zacapa ha<\/span><span data-contrast=\"auto\">n existido&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">operaciones de miner\u00eda&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">ilegal&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de jade durante varias<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">d\u00e9cadas. Hoy en d\u00eda,&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">al parecer&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">los actores criminales<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">d<\/span><span data-contrast=\"auto\">el departamento<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">utilizan<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;maquinaria pesada para<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;extraer el<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">mineral, lo que indica que estas operaciones mineras ilegales general ganancias importantes a los involucrados.&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\"><br>\n<\/span><span data-contrast=\"auto\"><br>\nEn las<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;lucrativas operaciones&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de tr\u00e1fico de jade&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">se han visto involucrados<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;pol\u00edticos nacionales&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de alto<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">rango. La principal \u00e1rea de extracci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de recursos minerales es la Reserva de la Bi\u00f3fera Sierra de las Minas,<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;desde donde se puede transportar el jade al municipio de<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;R\u00edo Hondo, estrat\u00e9gicamente ubicado en&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">una carretera que conecta&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">a&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Zacapa con&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">los&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">puertos caribe\u00f1os del pa\u00eds y&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">con&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">la&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Ciudad&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de Guatemala.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span data-contrast=\"auto\"><strong>Extorsi\u00f3n:<\/strong>&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">En&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Zacapa&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">hay poca<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">extorsi\u00f3n, al parecer debido al&nbsp;<\/span><a href=\"https:\/\/www.crisisgroup.org\/latin-america-caribbean\/central-america\/62-mafia-poor-gang-violence-and-extortion-central-america\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span data-contrast=\"none\">alto<\/span><span data-contrast=\"none\">&nbsp;grado de control territorial<\/span><\/a><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;ejercido por los grupos&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">narcotr\u00e1fico<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;locales<\/span><span data-contrast=\"auto\">.&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Las pandillas&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">MS13 y Barrio 18<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;\u2014<\/span><span data-contrast=\"auto\">normalmente protagonistas de la extorsi\u00f3n en Guatemala<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u2014<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;no tienen<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;presencia relevante en el departamento.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><i><span data-contrast=\"none\">Fuentes: Este perfil&nbsp;<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">fue construido con base<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">&nbsp;en una investigaci\u00f3n de campo en Zacapa y una investigaci\u00f3n en la&nbsp;<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">Ciudad&nbsp;<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">de Guatemala<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">,<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">&nbsp;donde&nbsp;<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">InSight<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">&nbsp;<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">Crime<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">&nbsp;entrevist\u00f3 a funcionarios de alto rango de la g<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">obernaci\u00f3n<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">, fuentes diplom\u00e1ticas y de inteligencia que trabajan&nbsp;<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">contra<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">&nbsp;el tr\u00e1fico de drogas en Guatemala, la polic\u00eda, el&nbsp;<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">defensor<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">&nbsp;de derechos humanos y l\u00edderes religiosos locales, la mayor\u00eda de los cuales solicitaron&nbsp;<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">que se mantuviera su anonimato<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">. InSight Crime tambi\u00e9n&nbsp;<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">utiliz\u00f3<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">&nbsp;informaci\u00f3n proporcionada por la Oficina de las Naciones Unidas contra la Droga y el Delito (<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">ONUDD<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">),<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">&nbsp;la&nbsp;<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">Subdirecci\u00f3n General de An\u00e1lisis de Informaci\u00f3n Antinarc\u00f3tica<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">&nbsp;(<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">SGAIA), el Consejo de Seguridad Nacional de Guatemala, el Instituto Nacional de Estad\u00edstica de Guatemala,&nbsp;<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">la asociaci\u00f3n civil&nbsp;<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">Di\u00e1logos y prensa local.<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>En el departamento de Zacapa, que durante mucho tiempo ha sido un punto de tr\u00e1nsito de la coca\u00edna y la marihuana que van en direcci\u00f3n a M\u00e9xico y Estados Unidos, los narcotraficantes ejercen mucha influencia.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":129806,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"newspack_ads_suppress_ads":false,"newspack_popups_has_disabled_popups":false,"newspack_sponsor_sponsorship_scope":"","newspack_sponsor_native_byline_display":"inherit","newspack_sponsor_native_category_display":"inherit","newspack_sponsor_underwriter_style":"inherit","newspack_sponsor_underwriter_placement":"inherit","_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"_newspack_byline_active":false,"_newspack_byline":"","newspack_hide_updated_date":false,"newspack_show_updated_date":false,"newspack_featured_image_position":"","newspack_post_subtitle":"","newspack_article_summary_title":"Overview:","newspack_article_summary":"","_jetpack_hide_featured_image":false,"_jetpack_featured_image_duplicate_dismissed":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[336],"tags":[374,2944,3492],"newspack_spnsrs_tax":[],"coauthors":[3649],"class_list":["post-129724","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-noticias-crimen-organizado-guatemala","tag-guatemala-pais","tag-lorenzanas-es","tag-perfiles-geograficos-es","entry"],"parsely":{"version":"1.1.0","canonical_url":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/noticias-crimen-organizado-guatemala\/zacapa-guatemala\/","meta":{"@context":"https:\/\/schema.org","@type":"NewsArticle","headline":"Zacapa, Guatemala","url":"http:\/\/insightcrime.org\/es\/noticias-crimen-organizado-guatemala\/zacapa-guatemala\/","mainEntityOfPage":{"@type":"WebPage","@id":"http:\/\/insightcrime.org\/es\/noticias-crimen-organizado-guatemala\/zacapa-guatemala\/"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa.jpg?resize=150%2C150&quality=100&ssl=1","image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa.jpg?fit=350%2C250&quality=100&ssl=1"},"articleSection":"Guatemala","author":[{"@type":"Person","name":"InSight Crime"}],"creator":["InSight Crime"],"publisher":{"@type":"Organization","name":"InSight Crime","logo":"https:\/\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/logo.png"},"keywords":["guatemala","lorenzanas","perfiles geogr\u00e1ficos"],"dateCreated":"2021-01-22T14:40:12Z","datePublished":"2021-01-22T14:40:12Z","dateModified":"2023-04-24T21:45:25Z"},"rendered":"<meta name=\"parsely-title\" content=\"Zacapa, Guatemala\" \/>\n<meta name=\"parsely-link\" content=\"http:\/\/insightcrime.org\/es\/noticias-crimen-organizado-guatemala\/zacapa-guatemala\/\" \/>\n<meta name=\"parsely-type\" content=\"post\" \/>\n<meta name=\"parsely-image-url\" content=\"https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa.jpg?resize=150%2C150&amp;quality=100&amp;ssl=1\" \/>\n<meta name=\"parsely-pub-date\" content=\"2021-01-22T14:40:12Z\" \/>\n<meta name=\"parsely-section\" content=\"Guatemala\" \/>\n<meta name=\"parsely-tags\" content=\"guatemala,lorenzanas,perfiles geogr\u00e1ficos\" \/>\n<meta name=\"parsely-author\" content=\"InSight Crime\" \/>","tracker_url":"https:\/\/cdn.parsely.com\/keys\/insightcrime.org\/p.js"},"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack-related-posts":[{"id":129728,"url":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/noticias-crimen-organizado-guatemala\/jutiapa-guatemala\/","url_meta":{"origin":129724,"position":0},"title":"Jutiapa, Guatemala","author":"InSight Crime","date":"22 de enero de 2021","format":false,"excerpt":"Jutiapa es un punto de tr\u00e1nsito de los cargamentos de estupefacientes y un sitio cr\u00edtico para la posesi\u00f3n ilegal de armas de fuego. Los grupos criminales contrabandean armas ilegales al departamento a trav\u00e9s de su porosa frontera con El Salvador, al oriente del pa\u00eds. Jutiapa se aparece constantemente como uno\u2026","rel":"","context":"En \u00abGuatemala\u00bb","block_context":{"text":"Guatemala","link":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/category\/noticias-crimen-organizado-guatemala\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Jutiapa.jpg?fit=350%2C250&quality=100&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":129733,"url":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/noticias-crimen-organizado-guatemala\/izabal-guatemala\/","url_meta":{"origin":129724,"position":1},"title":"Izabal, Guatemala","author":"InSight Crime","date":"22 de enero de 2021","format":false,"excerpt":"Izabal es uno de los centros de tr\u00e1nsito m\u00e1s importantes para el tr\u00e1fico terrestre de coca\u00edna de Honduras a Guatemala, y para la coca\u00edna que llega por aire o agua desde Colombia y Venezuela.","rel":"","context":"En \u00abGuatemala\u00bb","block_context":{"text":"Guatemala","link":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/category\/noticias-crimen-organizado-guatemala\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Izabal.jpg?fit=350%2C250&quality=100&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":138585,"url":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/noticias-crimen-organizado-el-salvador\/ahuachapan-el-salvador\/","url_meta":{"origin":129724,"position":2},"title":"Ahuachap\u00e1n, El Salvador","author":"InSight Crime","date":"22 de marzo de 2021","format":false,"excerpt":"Ahuachap\u00e1n es punto de tr\u00e1nsito de cargamentos de coca\u00edna y marihuana. Tambi\u00e9n se detecta una fuerte presencia de la MS13 en el departamento.","rel":"","context":"En \u00abEl Salvador\u00bb","block_context":{"text":"El Salvador","link":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/category\/noticias-crimen-organizado-el-salvador\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/21-03-18-Ahuachapan-El-Salvador-Cocaine-Depositphotos.jpeg?fit=350%2C250&quality=100&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":138704,"url":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/noticias-crimen-organizado-el-salvador\/santa-ana-el-salvador\/","url_meta":{"origin":129724,"position":3},"title":"Santa Ana, El Salvador","author":"InSight Crime","date":"22 de marzo de 2021","format":false,"excerpt":"Santa Ana es un importante punto de tr\u00e1nsito para los grupos criminales que trafican coca\u00edna y marihuana entre El Salvador y Guatemala. Tambi\u00e9n tiene una fuerte presencia de pandillas.","rel":"","context":"En \u00abEl Salvador\u00bb","block_context":{"text":"El Salvador","link":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/category\/noticias-crimen-organizado-el-salvador\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/ElSalvador-MetapanCabecera-ElSalvador-12-01-2021-AlexPapadovassilakis.jpg?fit=350%2C250&quality=100&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":134167,"url":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/noticias-crimen-organizado-honduras\/copan-honduras\/","url_meta":{"origin":129724,"position":4},"title":"Cop\u00e1n, Honduras","author":"InSight Crime","date":"16 de febrero de 2021","format":false,"excerpt":"En Cop\u00e1n, un importante punto de tr\u00e1nsito de coca\u00edna, los grupos narcotraficantes trafican estupefacientes por la porosa frontera occidental del departamento con Guatemala, con la colaboraci\u00f3n de las autoridades locales.","rel":"","context":"En \u00abHonduras\u00bb","block_context":{"text":"Honduras","link":"https:\/\/insightcrime.org\/category\/honduras-organized-crime-news\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Copan-Honduras.jpg?fit=350%2C250&quality=100&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":4889,"url":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/noticias-crimen-organizado-guatemala\/los-lorenzana\/","url_meta":{"origin":129724,"position":5},"title":"Los Lorenzana","author":"InSight Crime","date":"30 de junio de 2026","format":false,"excerpt":"Los Lorenzana son una familia guatemalteca tradicional del contrabando que eventualmente se involucr\u00f3 fuertemente en el lucrativo comercio del tr\u00e1fico de drogas.\u00a0","rel":"","context":"En \u00abGuatemala\u00bb","block_context":{"text":"Guatemala","link":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/category\/noticias-crimen-organizado-guatemala\/"},"img":{"alt_text":"Los Lorenzana","src":"https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Grupo-Criminal-Los-Lorenzana.jpg?fit=1200%2C900&quality=100&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Grupo-Criminal-Los-Lorenzana.jpg?fit=1200%2C900&quality=100&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Grupo-Criminal-Los-Lorenzana.jpg?fit=1200%2C900&quality=100&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Grupo-Criminal-Los-Lorenzana.jpg?fit=1200%2C900&quality=100&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Grupo-Criminal-Los-Lorenzana.jpg?fit=1200%2C900&quality=100&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]}],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa.jpg?fit=350%2C250&quality=100&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129724","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=129724"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129724\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":130442,"href":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129724\/revisions\/130442"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media\/129806"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=129724"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=129724"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=129724"},{"taxonomy":"newspack_spnsrs_tax","embeddable":true,"href":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/newspack_spnsrs_tax?post=129724"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=129724"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}