{"id":129724,"date":"2021-01-22T09:40:12","date_gmt":"2021-01-22T14:40:12","guid":{"rendered":"https:\/\/insightcrime.org\/?p=129724"},"modified":"2023-04-24T16:45:25","modified_gmt":"2023-04-24T21:45:25","slug":"zacapa-guatemala","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/noticias-crimen-organizado-guatemala\/zacapa-guatemala\/","title":{"rendered":"Zacapa, Guatemala"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span data-contrast=\"auto\">En el departamento de Zacapa, que durante mucho tiempo ha sido un punto de tr\u00e1nsito de la coca\u00edna y la marihuana que van en direcci\u00f3n a M\u00e9xico y Estados Unidos, los narcotraficantes ejercen mucha influencia.&nbsp;<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span data-contrast=\"auto\">Los traficantes de drogas&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">se aprovechan de<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;la pobreza generalizada y&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">del desempleo<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">para reclutar a distribuidores locales,<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">asesinos<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">y cultivadores de marihuana,&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">y a menudo se ganan<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;el apoyo de las comunidades.<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Los&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">dineros de la droga<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;se utilizan en parte para cooptar a<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">los gobiernos<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">municipales e influir<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;en<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;las campa\u00f1as electorales locales y&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">en&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">los&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">nombramientos pol\u00edticos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span data-contrast=\"auto\">Los&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">poderosos&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">clanes de&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">la droga,<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">que han existido durante mucho ti<\/span><span data-contrast=\"auto\">empo,&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">como la familia Lorenzana,<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">entre otros, siguen siendo actores importantes en el tr\u00e1nsito de drogas, y las&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">violentas&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">disputas entre estos grupos son el principal&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">generador de<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;homicidios. En algunas \u00e1reas, los grupos supuestamente&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">han incursionado<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;en la producci\u00f3n de marihuana.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span data-contrast=\"auto\">E<\/span><span data-contrast=\"auto\">n e<\/span><span data-contrast=\"auto\">l departamento&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">hay adem\u00e1s una<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;industria&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de miner\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;ilegal de jade bien establecida<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">en la cual se cree que hay involucrados<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;funcionarios pol\u00edticos&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">del nivel nacional<\/span><span data-contrast=\"auto\">, empresarios taiwaneses y posiblemente narcotraficantes.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\"><br>\n<\/span><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter is-resized\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/es.insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa-Guatemala-Perfil-departamental-map-Esp-InSight-Crime-Ene-2021.jpg?resize=1300%2C1300&#038;quality=100&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-130439\" height=\"1300\" width=\"1300\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa-Guatemala-Perfil-departamental-map-Esp-InSight-Crime-Ene-2021.jpg?w=1300&amp;quality=100&amp;ssl=1 1300w, https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa-Guatemala-Perfil-departamental-map-Esp-InSight-Crime-Ene-2021.jpg?resize=150%2C150&amp;quality=100&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa-Guatemala-Perfil-departamental-map-Esp-InSight-Crime-Ene-2021.jpg?resize=300%2C300&amp;quality=100&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa-Guatemala-Perfil-departamental-map-Esp-InSight-Crime-Ene-2021.jpg?resize=768%2C768&amp;quality=100&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa-Guatemala-Perfil-departamental-map-Esp-InSight-Crime-Ene-2021.jpg?resize=1024%2C1024&amp;quality=100&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa-Guatemala-Perfil-departamental-map-Esp-InSight-Crime-Ene-2021.jpg?resize=696%2C696&amp;quality=100&amp;ssl=1 696w, https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa-Guatemala-Perfil-departamental-map-Esp-InSight-Crime-Ene-2021.jpg?resize=1068%2C1068&amp;quality=100&amp;ssl=1 1068w, https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa-Guatemala-Perfil-departamental-map-Esp-InSight-Crime-Ene-2021.jpg?resize=420%2C420&amp;quality=100&amp;ssl=1 420w, https:\/\/i0.wp.com\/es.insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa-Guatemala-Perfil-departamental-map-Esp-InSight-Crime-Ene-2021.jpg?w=370&amp;quality=100&amp;ssl=1 370w, https:\/\/i0.wp.com\/es.insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa-Guatemala-Perfil-departamental-map-Esp-InSight-Crime-Ene-2021.jpg?w=400&amp;quality=100&amp;ssl=1 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span data-contrast=\"auto\">Actores criminales<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Lorenzanas:<\/strong><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Los<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Lorenzanas han sido<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;uno<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;de<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">los clanes de narcotr\u00e1fico<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;m\u00e1s importantes<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Guatemala.<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;Con su centro de operaciones<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;en<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Zacapa, en los municipios de <\/span><span data-contrast=\"auto\">Huit\u00e9<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">y Caba\u00f1as, el grupo ha<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;coordinado&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">los&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">cargamentos<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;transnacionales&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;coca\u00edna a trav\u00e9s de Guatemala durante&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">m\u00e1s de<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;dos<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;d\u00e9cadas.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span data-contrast=\"none\">El patriarca del grupo, Waldemar Lorenzana, fue<\/span><span data-contrast=\"none\">&nbsp;<\/span><a href=\"https:\/\/insightcrime.org\/news\/analysis\/guatemalan-drug-kingpin-arrested-with-us-assistance\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span data-contrast=\"none\">arrestado<\/span><\/a><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"none\">en 2008&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"none\">inicialmente, y<\/span><span data-contrast=\"none\">&nbsp;de nuevo en<\/span><span data-contrast=\"none\">&nbsp;2011.&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"none\">Luego<\/span><span data-contrast=\"none\">, \u00e9l y dos de sus hijos fueron<\/span><span data-contrast=\"none\">&nbsp;<\/span><a href=\"https:\/\/es.insightcrime.org\/noticias\/noticias-del-dia\/lorenzana-el-patriarca-del-hampa-de-guatemala-es-extraditado-a-estados-unidos\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span data-contrast=\"none\">extraditados<\/span><\/a><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"none\">a Estados Unidos, en 2014 y 2015.<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">A pesar<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">del arresto de los&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">l\u00edderes,<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">otros&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">hijos<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;y familiares de<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Waldemar<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">tomaron el control del negocio en Zacapa<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">y el clan&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">contin\u00faa<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;siendo uno de los principales protagonistas&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">d<\/span><span data-contrast=\"auto\">el narcotr\u00e1fico&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">en<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;la frontera entre Guatemala y Honduras, aunque su poder ha disminuido con el surgimiento de clanes narcotraficantes rivales. Uno de los hijos de Waldemar, Haroldo Jerem\u00edas&nbsp;Lorenzana, fue&nbsp;<a href=\"https:\/\/elperiodico.com.gt\/nacionales\/2019\/11\/15\/capturan-a-integrante-del-clan-lorenzana\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">detenido<\/a>&nbsp;en Zacapa el 15 de noviembre 2019,&nbsp;m\u00e1s de diez a\u00f1os&nbsp;despu\u00e9s de que se hubiera emitido una orden de arresto.&nbsp;<\/span><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span data-contrast=\"auto\">Econom\u00edas criminales<\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span data-contrast=\"auto\"><strong>Tr\u00e1fico de armas:<\/strong> Los&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">habitantes<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;de Zacapa&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">pueden acceder f\u00e1cilmente&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">a armas de fuego peque\u00f1as<\/span><span data-contrast=\"auto\">, que obtienen en<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;concesionarios de armas legales, y<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">pueden&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">llevar sus armas&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">abiertamente<\/span><span data-contrast=\"auto\">. No obstante, la presencia de&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">grandes<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;grupos de narcotr\u00e1fico y la posici\u00f3n del departamento&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">en<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;una importante ruta de contrabando<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">parece haber tra\u00eddo consigo<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;el flujo<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;de armas<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;il\u00edcitas.<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">La polic\u00eda de Zacapa ha incautado&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">diversas armas de&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">fuego, incluyendo un<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><a href=\"http:\/\/www.elpuertoinforma.com\/nacionales\/zacapa\/mujer-es-capturada-por-llevar-fuslles-granadasy-munlclones-en-litegua\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span data-contrast=\"none\">arsenal<\/span><\/a><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de rifles, granadas y pistolas<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">en 2019<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">que&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">iba con destino<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;a&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Ciudad&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de Guatemala.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span data-contrast=\"auto\"><strong>Coca\u00edna:<\/strong>&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Durante varias d\u00e9cadas, en&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Zacapa ha&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">habido un mercado de coca\u00edna<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;dominado por poderosas familias&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">narcotraficantes&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">que disfrutan de un control territorial y pol\u00edtico casi total en el departamento.&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Dado que han cooptado<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">al gobierno local<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">y&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">obtenido<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;el apoyo de las comunidades, estos grupos&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">logran traficar<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;grandes cantidades de coca\u00edna&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">por el<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;departamento<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;con&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">casi&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">ninguna<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;interferencia estatal,&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">lo que les permite generar<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;cientos de millones de d\u00f3lares.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span data-contrast=\"auto\"><strong>Cannabis:<\/strong>&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">En Zacapa hay una clara<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;evidencia de la producci\u00f3n y el consumo de cannabis. Los grupos transnacionales de narcotr\u00e1fico supuestamente controlan el cultivo de marihuana en las zonas rurales, con lo que generan oportunidades de trabajo para los agricultores y los&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">habitantes<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de zonas&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">rurales pobres. Sin embargo,&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">esta<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;econom\u00eda criminal no es&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">extensiva<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;en comparaci\u00f3n con otras drogas,&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">sobre todo la coca\u00edna<\/span><span data-contrast=\"auto\">. Los intentos de los grupos&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">narcotraficantes de incursionar<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;en el comercio&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de marihuana&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">se pueden entender<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;como un medio para afirmar su dominio territorial en el departamento.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Delitos&nbsp;<\/strong><span data-contrast=\"none\"><strong>ambientales:<\/strong> La principal amenaza en t\u00e9rminos de delitos ambientales en Zacapa parece ser la tala ilegal en la cordillera de Granadillas,&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"none\">cuyas comunidades<\/span><span data-contrast=\"none\">&nbsp;han presentado varias denuncias contra supuestos madereros&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"none\">ilegales<\/span><span data-contrast=\"none\">.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">La polic\u00eda local supuestamente ha ayudado a proteger los camiones que transportan madera y ha ido tras quienes se oponen a la tala ilegal. Sin embargo, esta&nbsp;econom\u00eda criminal no parece estar entre las&nbsp;m\u00e1s&nbsp;lucrativas de Zacapa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span data-contrast=\"auto\"><strong>Hero\u00edna (opi\u00e1ceos):<\/strong> No hay signos de producci\u00f3n o consumo de hero\u00edna en Zacapa.&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">E<\/span><span data-contrast=\"auto\">n 2018<\/span><span data-contrast=\"auto\">, la&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">polic\u00eda&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">incaut<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;solamente<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;3<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;kilogramos de<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">hero\u00edna, lo que&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">indica que por el departamento se trafican&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">peque\u00f1as cantidades de la droga. En los \u00faltimos a\u00f1os, los principales grupos de narcotr\u00e1fico han utilizado&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">a&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Zacapa como punto de tr\u00e1nsito para los&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">cargamentos<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;de hero\u00edna. Aunque algunos de estos grupos siguen activos en el tr\u00e1fico de narc\u00f3ticos, no hay indicios de&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">que&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">actualmente&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">el tr\u00e1fico de hero\u00edna<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;genere<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;ingresos significativos para&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">ning\u00fan<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;actor criminal en&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">el departamento<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span data-contrast=\"auto\"><strong>Trata de personas:<\/strong>&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Si bien hay pocos casos reportados de trata de personas en<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;el<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;departamento,<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">hay<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">se\u00f1ales<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;de<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;que<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;los<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;grupos criminales<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">generan<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;ciertos<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">ingresos a trav\u00e9s de la explotaci\u00f3n sexual y laboral. En 2019, cuatro posibles v\u00edctimas de trata de personas fueron identificadas por las autoridades guatemalte<\/span><span data-contrast=\"auto\">c<\/span><span data-contrast=\"auto\">as<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">en Zacapa.&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Los bares del<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;departamento&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">han&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">sido&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">inspeccionado<\/span><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;para verificar los informes de trata de personas.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Tr\u00e1fico de personas<\/strong><span data-contrast=\"auto\"><strong>:<\/strong>&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Cerca<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;de 650 migrantes guatemaltecos fueron&nbsp;<\/span><a href=\"https:\/\/igm.gob.gt\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/INFORME-ESTAD%c3%8dSTICO-CUANTITATIVO-ANUAL-GUATEMALTECOS-DEPORTADOS-2019.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span data-contrast=\"none\">devueltos<\/span><\/a><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;de Estados Unidos<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;a Zacapa en 2019,&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">lo que representa solo&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">un porcentaje de&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">todos los que iniciaron el viaje<\/span><span data-contrast=\"auto\">. Esta es una cifra bastante baja en comparaci\u00f3n con otros departamentos, pero&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">indica<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;que Zacapa es un \u00e1rea de reclutamiento&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">las&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">redes de&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">tr\u00e1fico<\/span><span data-contrast=\"auto\">.&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">La detenci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;de migrantes indocumentados extranjeros en Zacapa&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">indica<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;que el departamento es tambi\u00e9n un punto de tr\u00e1nsito en&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">la&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">ruta&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">hacia<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;Estados Unidos.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sin embargo,&nbsp;<span data-contrast=\"auto\">el hecho&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">que no existe un cruce<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;fronterizo oficial en&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">el<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;departamento<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;puede significar que<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;all\u00ed<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">hay&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">menos&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">tr\u00e1nsito de&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">migrantes<\/span><span data-contrast=\"auto\">,&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">en comparaci\u00f3n con otros departamentos fronterizos guatemaltecos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Recursos&nbsp;minerales<\/strong><span data-contrast=\"auto\"><strong>:<\/strong>&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">En&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Zacapa ha<\/span><span data-contrast=\"auto\">n existido&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">operaciones de miner\u00eda&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">ilegal&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de jade durante varias<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">d\u00e9cadas. Hoy en d\u00eda,&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">al parecer&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">los actores criminales<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">d<\/span><span data-contrast=\"auto\">el departamento<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">utilizan<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;maquinaria pesada para<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;extraer el<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">mineral, lo que indica que estas operaciones mineras ilegales general ganancias importantes a los involucrados.&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\"><br>\n<\/span><span data-contrast=\"auto\"><br>\nEn las<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;lucrativas operaciones&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de tr\u00e1fico de jade&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">se han visto involucrados<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;pol\u00edticos nacionales&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de alto<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">rango. La principal \u00e1rea de extracci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de recursos minerales es la Reserva de la Bi\u00f3fera Sierra de las Minas,<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;desde donde se puede transportar el jade al municipio de<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;R\u00edo Hondo, estrat\u00e9gicamente ubicado en&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">una carretera que conecta&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">a&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Zacapa con&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">los&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">puertos caribe\u00f1os del pa\u00eds y&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">con&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">la&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Ciudad&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de Guatemala.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><span data-contrast=\"auto\"><strong>Extorsi\u00f3n:<\/strong>&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">En&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Zacapa&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">hay poca<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">extorsi\u00f3n, al parecer debido al&nbsp;<\/span><a href=\"https:\/\/www.crisisgroup.org\/latin-america-caribbean\/central-america\/62-mafia-poor-gang-violence-and-extortion-central-america\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span data-contrast=\"none\">alto<\/span><span data-contrast=\"none\">&nbsp;grado de control territorial<\/span><\/a><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;ejercido por los grupos&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">de&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">narcotr\u00e1fico<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;locales<\/span><span data-contrast=\"auto\">.&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Las pandillas&nbsp;<\/span><span data-contrast=\"auto\">MS13 y Barrio 18<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;\u2014<\/span><span data-contrast=\"auto\">normalmente protagonistas de la extorsi\u00f3n en Guatemala<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u2014<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;no tienen<\/span><span data-contrast=\"auto\">&nbsp;presencia relevante en el departamento.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><i><span data-contrast=\"none\">Fuentes: Este perfil&nbsp;<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">fue construido con base<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">&nbsp;en una investigaci\u00f3n de campo en Zacapa y una investigaci\u00f3n en la&nbsp;<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">Ciudad&nbsp;<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">de Guatemala<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">,<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">&nbsp;donde&nbsp;<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">InSight<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">&nbsp;<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">Crime<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">&nbsp;entrevist\u00f3 a funcionarios de alto rango de la g<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">obernaci\u00f3n<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">, fuentes diplom\u00e1ticas y de inteligencia que trabajan&nbsp;<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">contra<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">&nbsp;el tr\u00e1fico de drogas en Guatemala, la polic\u00eda, el&nbsp;<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">defensor<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">&nbsp;de derechos humanos y l\u00edderes religiosos locales, la mayor\u00eda de los cuales solicitaron&nbsp;<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">que se mantuviera su anonimato<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">. InSight Crime tambi\u00e9n&nbsp;<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">utiliz\u00f3<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">&nbsp;informaci\u00f3n proporcionada por la Oficina de las Naciones Unidas contra la Droga y el Delito (<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">ONUDD<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">),<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">&nbsp;la&nbsp;<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">Subdirecci\u00f3n General de An\u00e1lisis de Informaci\u00f3n Antinarc\u00f3tica<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">&nbsp;(<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">SGAIA), el Consejo de Seguridad Nacional de Guatemala, el Instituto Nacional de Estad\u00edstica de Guatemala,&nbsp;<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">la asociaci\u00f3n civil&nbsp;<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">Di\u00e1logos y prensa local.<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:259}\">&nbsp;<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>En el departamento de Zacapa, que durante mucho tiempo ha sido un punto de tr\u00e1nsito de la coca\u00edna y la marihuana que van en direcci\u00f3n a M\u00e9xico y Estados Unidos, los narcotraficantes ejercen mucha influencia.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":129806,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"newspack_ads_suppress_ads":false,"newspack_popups_has_disabled_popups":false,"newspack_sponsor_sponsorship_scope":"","newspack_sponsor_native_byline_display":"inherit","newspack_sponsor_native_category_display":"inherit","newspack_sponsor_underwriter_style":"inherit","newspack_sponsor_underwriter_placement":"inherit","_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"_newspack_byline_active":false,"_newspack_byline":"","newspack_hide_updated_date":false,"newspack_show_updated_date":false,"newspack_featured_image_position":"","newspack_post_subtitle":"","newspack_article_summary_title":"Overview:","newspack_article_summary":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[336],"tags":[374,2944,3492],"newspack_spnsrs_tax":[],"coauthors":[3649],"class_list":["post-129724","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-noticias-crimen-organizado-guatemala","tag-guatemala-pais","tag-lorenzanas-es","tag-perfiles-geograficos-es","entry"],"parsely":{"version":"1.1.0","canonical_url":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/noticias-crimen-organizado-guatemala\/zacapa-guatemala\/","smart_links":{"inbound":0,"outbound":0},"traffic_boost_suggestions_count":0,"meta":{"@context":"https:\/\/schema.org","@type":"NewsArticle","headline":"Zacapa, Guatemala","url":"http:\/\/insightcrime.org\/es\/noticias-crimen-organizado-guatemala\/zacapa-guatemala\/","mainEntityOfPage":{"@type":"WebPage","@id":"http:\/\/insightcrime.org\/es\/noticias-crimen-organizado-guatemala\/zacapa-guatemala\/"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa.jpg?resize=150%2C150&quality=100&ssl=1","image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa.jpg?fit=350%2C250&quality=100&ssl=1"},"articleSection":"Guatemala","author":[{"@type":"Person","name":"InSight Crime"}],"creator":["InSight Crime"],"publisher":{"@type":"Organization","name":"InSight Crime","logo":"https:\/\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/logo.png"},"keywords":["guatemala","lorenzanas","perfiles geogr\u00e1ficos"],"dateCreated":"2021-01-22T14:40:12Z","datePublished":"2021-01-22T14:40:12Z","dateModified":"2023-04-24T21:45:25Z"},"rendered":"<meta name=\"parsely-title\" content=\"Zacapa, Guatemala\" \/>\n<meta name=\"parsely-link\" content=\"http:\/\/insightcrime.org\/es\/noticias-crimen-organizado-guatemala\/zacapa-guatemala\/\" \/>\n<meta name=\"parsely-type\" content=\"post\" \/>\n<meta name=\"parsely-image-url\" content=\"https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa.jpg?resize=150%2C150&amp;quality=100&amp;ssl=1\" \/>\n<meta name=\"parsely-pub-date\" content=\"2021-01-22T14:40:12Z\" \/>\n<meta name=\"parsely-section\" content=\"Guatemala\" \/>\n<meta name=\"parsely-tags\" content=\"guatemala,lorenzanas,perfiles geogr\u00e1ficos\" \/>\n<meta name=\"parsely-author\" content=\"InSight Crime\" \/>","tracker_url":"https:\/\/cdn.parsely.com\/keys\/insightcrime.org\/p.js"},"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack-related-posts":[{"id":4889,"url":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/noticias-crimen-organizado-guatemala\/los-lorenzana\/","url_meta":{"origin":129724,"position":0},"title":"Los Lorenzana","author":"InSight Crime","date":"30 de junio de 2026","format":false,"excerpt":"Los Lorenzana son una familia guatemalteca tradicional del contrabando que eventualmente se involucr\u00f3 fuertemente en el lucrativo comercio del tr\u00e1fico de drogas.\u00a0","rel":"","context":"En \u00abGuatemala\u00bb","block_context":{"text":"Guatemala","link":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/category\/noticias-crimen-organizado-guatemala\/"},"img":{"alt_text":"Los Lorenzana","src":"https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Grupo-Criminal-Los-Lorenzana.jpg?fit=1200%2C900&quality=100&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Grupo-Criminal-Los-Lorenzana.jpg?fit=1200%2C900&quality=100&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Grupo-Criminal-Los-Lorenzana.jpg?fit=1200%2C900&quality=100&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Grupo-Criminal-Los-Lorenzana.jpg?fit=1200%2C900&quality=100&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Grupo-Criminal-Los-Lorenzana.jpg?fit=1200%2C900&quality=100&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":129728,"url":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/noticias-crimen-organizado-guatemala\/jutiapa-guatemala\/","url_meta":{"origin":129724,"position":1},"title":"Jutiapa, Guatemala","author":"InSight Crime","date":"22 de enero de 2021","format":false,"excerpt":"Jutiapa es un punto de tr\u00e1nsito de los cargamentos de estupefacientes y un sitio cr\u00edtico para la posesi\u00f3n ilegal de armas de fuego. Los grupos criminales contrabandean armas ilegales al departamento a trav\u00e9s de su porosa frontera con El Salvador, al oriente del pa\u00eds. Jutiapa se aparece constantemente como uno\u2026","rel":"","context":"En \u00abGuatemala\u00bb","block_context":{"text":"Guatemala","link":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/category\/noticias-crimen-organizado-guatemala\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Jutiapa.jpg?fit=350%2C250&quality=100&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":129733,"url":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/noticias-crimen-organizado-guatemala\/izabal-guatemala\/","url_meta":{"origin":129724,"position":2},"title":"Izabal, Guatemala","author":"InSight Crime","date":"22 de enero de 2021","format":false,"excerpt":"Izabal es uno de los centros de tr\u00e1nsito m\u00e1s importantes para el tr\u00e1fico terrestre de coca\u00edna de Honduras a Guatemala, y para la coca\u00edna que llega por aire o agua desde Colombia y Venezuela.","rel":"","context":"En \u00abGuatemala\u00bb","block_context":{"text":"Guatemala","link":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/category\/noticias-crimen-organizado-guatemala\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Izabal.jpg?fit=350%2C250&quality=100&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":138585,"url":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/noticias-crimen-organizado-el-salvador\/ahuachapan-el-salvador\/","url_meta":{"origin":129724,"position":3},"title":"Ahuachap\u00e1n, El Salvador","author":"InSight Crime","date":"22 de marzo de 2021","format":false,"excerpt":"Ahuachap\u00e1n es punto de tr\u00e1nsito de cargamentos de coca\u00edna y marihuana. Tambi\u00e9n se detecta una fuerte presencia de la MS13 en el departamento.","rel":"","context":"En \u00abEl Salvador\u00bb","block_context":{"text":"El Salvador","link":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/category\/noticias-crimen-organizado-el-salvador\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/21-03-18-Ahuachapan-El-Salvador-Cocaine-Depositphotos.jpeg?fit=350%2C250&quality=100&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":138704,"url":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/noticias-crimen-organizado-el-salvador\/santa-ana-el-salvador\/","url_meta":{"origin":129724,"position":4},"title":"Santa Ana, El Salvador","author":"InSight Crime","date":"22 de marzo de 2021","format":false,"excerpt":"Santa Ana es un importante punto de tr\u00e1nsito para los grupos criminales que trafican coca\u00edna y marihuana entre El Salvador y Guatemala. Tambi\u00e9n tiene una fuerte presencia de pandillas.","rel":"","context":"En \u00abEl Salvador\u00bb","block_context":{"text":"El Salvador","link":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/category\/noticias-crimen-organizado-el-salvador\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/ElSalvador-MetapanCabecera-ElSalvador-12-01-2021-AlexPapadovassilakis.jpg?fit=350%2C250&quality=100&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":212214,"url":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/noticias\/5-conclusiones-del-informe-sobre-narcoticos-del-departamento-de-estado-de-ee-uu\/","url_meta":{"origin":129724,"position":5},"title":"5 conclusiones del informe sobre narc\u00f3ticos del Departamento de Estado de EE. UU.","author":"Scott Mistler-Ferguson","date":"7 de marzo de 2023","format":false,"excerpt":"El informe anual sobre narc\u00f3ticos del Departamento de Estado de Estados Unidos hall\u00f3 una propagaci\u00f3n gradual de los cultivos de coca por fuera de los tres pa\u00edses cocaleros por tradici\u00f3n, aun cuando Colombia sigue siendo de lejos el principal cultivador del ingrediente b\u00e1sico de la coca\u00edna.","rel":"","context":"En \u00abNoticias\u00bb","block_context":{"text":"Noticias","link":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/category\/noticias\/"},"img":{"alt_text":"Soldados hondure\u00f1os destruyen plantas de coca antes de que sean usadas para la elaboraci\u00f3n de coca\u00edna","src":"https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Honduras-Coca-Cocaine-Rise-Production.png?fit=350%2C249&quality=100&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/insightcrime.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Zacapa.jpg?fit=350%2C250&quality=100&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129724","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=129724"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129724\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":130442,"href":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129724\/revisions\/130442"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media\/129806"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=129724"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=129724"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=129724"},{"taxonomy":"newspack_spnsrs_tax","embeddable":true,"href":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/newspack_spnsrs_tax?post=129724"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/insightcrime.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=129724"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}